İçeriğe geç
12. imam

Hz. Mehdi (a.f)

محمد المهدي

869 – gaybet · Gaybetle anılan mahzen (sirdab), Samerra, Irak

Bu sayfayı dinleyin · 3 dk
  • Mehdihidayete erdirilmiş
  • Kaimkıyam edecek olan
  • Muntazarbeklenen

Adalet ve Manevi Ümit

On İki İmam silsilesinin sonuncusu Muhammed Mehdî’dir. On İki İmam’a ilişkin geleneksel rivayetlerde onun İmam Hasan Askerî’nin oğlu olduğu kabul edilir. Doğumu, gaybeti ve yeniden ortaya çıkışına ilişkin ayrıntılar tarih boyunca farklı inanç ve yorum geleneklerinde ele alınmıştır. İmamiyye kaynaklarında 869 yılında doğduğu, 874 yılında küçük gaybetin başladığı ve 941 yılında büyük gaybet dönemine geçildiği kabul edilir.

Alevi ocakları ve süreklerinde On İki İmam’a bağlılık güçlü bir ortak unsur olmakla birlikte, gaybet ve Mehdî inancının ayrıntıları aynı şekilde yorumlanmayabilir. Kur’an’ın Enbiyâ Suresi 105. ayetinde yeryüzüne salih kulların mirasçı olacağı bildirilir. Kasas Suresi 5. ayetinde ise ezilenlere lütufta bulunulması ve onların önderler kılınması konu edilir. Bu ayetler, ilahi adalet ve Mehdî beklentisiyle ilişkilendirilen ayetler arasındadır. Ancak Kur’an’da Muhammed Mehdî’nin adı, doğum tarihi veya gaybet dönemleri açıkça belirtilmez.

Alevi İslam inancında On İki İmam’ın sonuncusu olarak anılan Muhammed Mehdî, adalet, umut ve manevi rehberlik düşüncesiyle birlikte değerlendirilir.

Kur’anî dayanaklar

Tarihî bilgiler

Hz. Hasan Askeri’nin oğludur. On İki İmam inancına göre babasının vefatıyla (260 / 874) gaybete girdi; 329 (941) yılına kadar süren bu ilk döneme küçük gaybet, sonrasına büyük gaybet denir.

Küçük gaybet döneminde dört sefir aracılığıyla toplulukla iletişim kurduğuna inanılır. Alevi inancında On İki İmam’ın sonuncusudur ve zuhuru beklenir.

Künye

Tam adı
Muhammed b. Hasan
Lakapları
Mehdi (“hidayete erdirilmiş”); Kaim (“kıyam edecek olan”); Muntazar (“beklenen”)
Babası
Hz. Hasan Askeri
Annesi
Nercis
Doğum
Samerra, 15 Şaban 255 / 869 (Şiî kaynaklara göre)
Küçük gaybet
260 / 874 – 329 / 941
Büyük gaybet
329 / 941’den itibaren
Türbesi
Gaybetle anılan mahzen (sirdab), Samerra, Irak

Kaynaklar

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Gaybet” maddesi
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mehdî” maddesi

Bu sayfada bir hata mı gördünüz? Bize bildirin.